Pryzmat 123
Hubert Trzaska urodził się 11 marca 1939 r. w Wilnie.Ukończył studia magisterskie (1956-1962) na Wydziale Łączności PWr, gdzie podjął pracę jako asystent (1962-64), a następnie starszy asystent (1964-1970) w Katedrze Techniki Nadawczej.
Stopień doktora nauk technicznych nadała mu w 1970 r. Rada Naukowo-Dydaktyczna Instytutu Telekomunikacji i Akustyki PWr. Tematem pracy była "Metodyka i aparatura radiofalowych poszukiwań geofizycznych w ośrodkach quasidwuwarstwowych".
Stopień doktora habilitowanego uzyskał w roku 1979 na Wydziale Elektroniki PWr na podstawie rozprawy habilitacyjnej "Pomiary pól elektromagnetycznych do celów ochrony środowiska".
W latach 1970-94 był adiunktem w Instytucie Telekomunikacji i Akustyki PWr, zaś od 1994 roku - profesorem nadzwyczajnym PWr.
Opublikowany dorobek naukowy prof. Trzaski wynosi 218 pozycji, w tym 72 publikacje indywidualne.
Podstawową dziedziną zainteresowań naukowych Huberta Trzaski jest metrologia pól elektromagnetycznych (PEM), zwłaszcza w polu bliskim, w aspekcie bezpieczeństwa pracy przy źródłach promieniowania elektromagnetycznego oraz ochrony środowiska i pupulacji generalnej przed niepożądanym działaniem PEM. Prace teoretyczne w tej dziedzinie prowadzą do opracowywania konstrukcji mierników, sond, wskaźników i dozymetrów PEM, które znajdują szerokie zastosowanie w praktyce. Opracowywane rozwiązania są chronione świadectwami Urzędu Patentowego. Obecnie badania te są kontynuowane we współpracy z grupą roboczą COST-244", Światową Organizacją Zdrowia i innymi organizacjami krajowymi i międzynarodowymi.
Prof. Trzaska zainicjował badania nad wykorzystaniem w metrologii PEM pola bliskiego technik fotonicznych, które pozwalają uzyskać znacznie korzystniejsze parametry niż techniki tradycyjne. Ponieważ ich wadą jest niska czułość, zaproponowano nową, unikalną metodę która powstała z udziałem prof. Trzaski; polegała ona na wielokrotnym przejściu promienia świetlnego przez modulator oraz wykorzystaniu modulacji częstotliwości promienia świetlnego i detekcji heterodynowej. Rozwiązania te zostały opatentowane.
Prace w dziedzinie metrologii PEM wymagają dokładnego rozeznania środowiska i warunków, w jakich pomiary mają być prowadzone. Dotyczy to zarówno warunków fizycznych (temperatura, wilgotność, ilość i rodzaj źródeł promieniowania), chemicznych (atmosfera i substancje aktywne występujące w środowisku przemysłowym), organizacyjnych (pomiary terenowe, prowadzone w wielu przypadkach przez osoby o słabym przygotowaniu) i biomedycznych (choroby zawodowe osób pracujących w warunkach ekspozycji na PEM, biologiczna aktywność PEM). Prowadzone studia, oparte na licznych kontaktach z osobami poddanymi działaniu PEM, dają materiał do publikacji o ochronie środowiska elektromagnetycznego, unormowaniach prawnych dotyczących dopuszczalnych ekspozycji, a także osobniczej "nadczułości" na PEM.
Prof. Trzaska ma znaczący wkład w opracowanie wzorców PEM i układów ekspozycyjnych na potrzeby jednostek kontrolnych i badawczych. W ramach współpracy z National Bureau of Standards w USA powstał pierwszy na świecie wzorzec pola magnetycznego pracujący powyżej 200 MHz. Prof. Trzaska zaproponował i opracował oryginalną metodę wzorcowania anten prętowych z wykorzystaniem anteny ramowej. Prace dotyczące analiz metod wytwarzania wzorcowych PEM znalazły swoje odbicie w publikacjach, natomiast proponowane rozwiązania uzyskały świadectwa patentowe. Prace te są kontynuowane we współpracy z National Institute of Standards and Technology w USA, Physikalisch-Technische Bundesanstalt w Brunszwiku, Głównym Urzędem Miar w Warszawie i innymi instytucjami.
Oddziaływanie PEM na centralny system nerwowy człowieka może zachodzić również pośrednio, przez zaburzanie działania aparatury. Wykorzystując do badania tych efektów własne zestawy do wytwarzania wzorcowych PEM prof. Trzaska zainicjował pomiary wrażliwości aparatury elektrycznej i elektronicznej na działanie PEM. Jego prace wykazały ciągłe pogarszanie się tego parametru, zwłaszcza w odniesieniu do aparatury powszechnego użytku. Prace w tej dziedzinie są prowadzone we współpracy z International Amateur Radio Union. Wykorzystując unikalne możliwości pomiarowe Politechniki Wrocławskiej, kandydat zainicjował badania środowiska elektromagnetycznego na obszarach zabudowy zwartej oraz wewnątrz budynków. Innym przykładem badań środowiskowych jest analiza efektu "wzmacniania" PEM przez rezonatory bierne i ich wpływ na wartość natężenia PEM i ekspozycję ludzi na działanie PEM.
Poza zagadnieniami polowymi prof. Trzaska zajmuje się problematyką telekomunikacyjną. Ilustracją mogą być jego publikacje dotyczące np. powielania częstotliwości nośnej sygnałów o modulowanej amplitudzie czy cyfrowo-fazowego formowania sygnału jednowstęgowego.
Poprzez działalność publicystyczną i oświatową, między innymi w ramach Stowarzyszenia Elektryków Polskich, prof. Hubert Trzaska bierze udział w rozpowszechnianiu rzetelnej wiedzy dotyczącej potrzeb i możliwości ochrony biosfery przed niepożądanym działaniem PEM. Działania te przeciwdziałają rozpowszechnionej "fobii elektromagnetycznej", często prowadzącej do nieracjonalnych zachowań w dobie coraz szerszego rozpowszechnienia źródeł promieniowania elektromagnetycznego nie tylko w telekomunikacji (zwłaszcza osobistej), lecz także zastosowań tych źródeł w przemyśle, nauce, medycynie i gospodarstwie domowym.
Teoretyczne opracowania prof. Trzaski dotyczące metrologii PEM w polu bliskim stanowią podstawę do projektowania i optymalizacji narzędzi do pomiarów PEM, a także są wykorzystywane przez osoby związane z metrologią jako źródło informacji niezbędnych do oceny warunków pomiaru i oszacowania jego dokładności.
Prof. Trzaska jest znany na forum międzynarodowym. Jest członkiem założycielem Bioelectromagnetic Society w USA, które powstało w latach 70-tych i gromadzi przedstawicieli medycyny, techniki, administracji i innych specjalności zainteresowanych ochroną środowiska elektromagnetycznego. Czynnie współpracuje z organizacjami i agendami USA, Wspólnoty Europejskiej, RFN i innych krajów, wielokrotnie uczestniczył w sympozjach międzynarodowych. Wielokrotnie był zapraszany jako "invited lecturer", także na sesje NATO Advanced Study Institutes, organizował i przewodniczył sesjom naukowym na sympozjach międzynarodowych, m.in. w USA, Japonii, Chinach,.
Prof. Trzaska ma także duży dorobek dydaktyczny. Opracował od podstaw i prowadził wykłady i seminaria z bioelektromagnetyzmu oraz wykłady, seminaria i projekty z przemysłowych zastosowań prądów w.cz., prowadził wykłady z anten i propagacji fal radiowych, elektromagnetyki inżynierskiej, układów elektronicznych oraz urządzeń nadawczych i radiokomunikacyjnych. Uczestniczył w organizowaniu i modernizacji dydaktycznych laboratoriów układów elektronicznych oraz urządzeń telekomunikacyjnych. Czynnie opiekował się obozami naukowymi, kołem SNS przy ITA, uczelnianym klubem krótkofalowców. Organizował i prowadził praktyki dyplomowe.
Swoją rolę w stosunku do uczących się uważa za służebną. Niestety, podejście to nie znajduje szerszego uznania, zwłaszcza w administracji.
Obecnie prof. Trzaska jest kierownikiem Pracowni Ochrony Środowiska Elektromagnetycznego.
Bierze czynny udział w działalności towarzystw naukowych w kraju i za granicą. Poza wspomnianym BEMS jest członkiem The American Radio Relay League i ekspertem d/s EMC w International Amateur Radio League. Czynnie działa w PTETiS, PTFM, SEP. Jest członkiem Komisji Promieniowań Niejonizujących Komitetu Fizyki Medycznej PAN oraz Sekcji Telekomunikacji przy Komitecie Telekomunikacji i Informatyki PAN. Przez wiele kadencji był członkiem Sekcji Telekomunikacji w KBN. Jest członkiem zespołu ekspertów d/s czynników fizycznych w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi.
W ramach współpracy z jednostkami terenowymi Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska, Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej i Państwowej Agancji Radiokomunikacyjnej oraz Stowarzyszenia Elektryków Polskich bierze udział w popularyzacji wiedzy oraz bieżącej kontroli stanu środowiska elektromagnetycznego.
Czynnie uczestniczy w działalności społecznej. Za tę działalność był wielokrotnie odznaczany i nagradzany. Za wieloletnią współpracę z SEPem ma odznaki SEP i NOT.
Za działalność zawodową odznaczony Złotym (1982) i Brązowym (1978) Krzyżem Zasługi, Złotą Odznaką Politechniki Wrocławskiej i Medalem University of Garyounis oraz nagrodami ministerialnymi (4), rektorskimi (10) i Dyrektora ITA (3).
Do organizacji politycznych nigdy nie należał i nie należy.
Swoją rolę, w stosunku do uczących się, uważa za służebną. Niestety podejście to nie znajduje szerszego uznania, zwłaszcza w administracji.