Postacie z frontonu Politechniki Wrocławskiej


+ Remont elewacji Gmachu Głównego PWr przeprowadzony w 2002 r. uwypuklił piękno jego architektury. Część południowa tego wielkiego obiektu powstała w wyniku rozbudowy przeprowadzonej w latach 1925-1928 (autorzy projektu: M.Schirmer, H.Mueller). Nawiązaniem do bogatszego wystroju starego budynku były kamienne elementy ozdobne.

Wśród licznych odnowionych dekoracyjnych elementów kamieniarki znalazły się rzeźby dziewięciu głów rozmieszczone na fasadzie południowej, ponad oknami auli. Upamiętniają sławne postacie wybitnych techników, inżynierów i naukowców działających od drugiej połowy XVIII do początków XX w. Choć ich dorobek nie jest związany wyłącznie ze Śląskiem, przyczynili się do następującego wtedy na tych terenach gwałtownego rozwoju techniki i nauki. Dwóch z nich posiadali tytuły honorowe nadane przez Technische Hochschule Breslau.

Autorem projektu rzeźbionych głów był profesor Kurt Bimler, który do 1945 roku był prywatnym docentem na Wydziale Architektury Wyższej Szkoły Technicznej we Wrocławiu.

+

Trud przygotowania wystawy prezentującej osoby upamiętnione przez Bimlera podjął dr hab. Ryszard Czoch przy wsparciu władz administracyjnych i szeregu bezinteresownych pomocników. Jemu też zawdzięczamy przedstawione poniżej materiały.

Wystawa prezentuje zwięźle dorobek naukowy i inżynierski przedstawianych ludzi. Zamieszczony materiał ilustruje ich pracę i miejsca, z którymi byli związani.

Na otwarcie wystawy w dniu 3 marca przybyło liczne grono zainteresowanych. Szczególnym gościem wystawy był konsul RFN Peter Ohr.

Christian Otto Ferdinand HEBERLEIN
26 III 1863 - 23 II 1925

+ +

Studiował chemię i hutnictwo na Akademii Górniczej we Freibergu.

Pracował w hucie ołowiu i srebra w Pertusola i w Sienie (Włochy, 1883-1900), gdzie w latach 1887-1900 był dyrektorem huty. Razem z T. Huntingtonem opracował proces ogniowego wzbogacania rud (proces Huntingtona-Heberleina), a założona przez nich w r. 1900 w Londynie firma Huntington-Heberlein & Co propagowała wynalazki i ulepszenia hutnicze. W roku 1907 został dyrektorem Metallbank und Metallurgische Gesellschaft we Frankfurcie, a od roku 1915 był prezesem Niemieckiej Izby Handlowej w Zurichu.

"Za wszechstronny rozwój hutnictwa" otrzymał doktorat honoris causa (Knigliche Technische Hochschule Breslau, 1911), został Obywatelem Honorowym Freibergu (1922), otrzymał medal Agricoli (1924).

Karl Heinrich Adolf LEDEBUR
11 I 1837 - 7 VI 1906

+ +

W 1862 r. ukończył studia na Wydziale Hutnictwa Kollegium Carolinum (potem Technische Hochschule) w Braunschweigu i zaczął pracować w hucie. Od r. 1871 był asystentem zakładu hutniczego w Grditz. W roku 1874 został profesorem utworzonej Katedry Hutnictwa w Akademii Górniczej w Freibergu (Saksonia), a w 1875 r. założył laboratorium hutnictwa. Był rektorem w latach 1899-1901 i 1903-1905. W latach 1896-98 był doradcą rządu japońskiego.

Dał początek nowej technice metalurgii. W roku 1882 odkrył nowy składnik strukturalny w układzie żelazo-węgiel (stop eutektyczny ledeburyt nazwany jego nazwiskiem). Autor 13 książek z dziedziny hutnictwa żelaza (tłumaczony m.in. na języki: francuski, rosyjski, japoński). Otrzymał liczne ordery i odznaczenia nadane m.in. przez Hiszpanię, Rosję, Japonię.

Ernst Werner von SIEMENS
13 XII 1816 - 6 XII 1892

+ +

Studiował w Lubece, a potem w Akademii Wojskowej w Berlinie, po ukończeniu której zaczął pracować w armii pruskiej (do roku 1848).

Wynalazca i konstruktor w dziedzinie elektrotechniki. W 1847 r. razem z J.G. Halske założyli firmę Siemens & Halske, która szybko została wielką firmą przemysłową.

Od 1874 był członkiem Akademii Nauk w Berlinie.

Skonstruował synchroniczno-współfazowy aparat telegraficzny, zbudował maszynę do powlekania przewodów elektrycznych, budował linie telegraficzne; wynalazł samowzbudną prądnicę prądu stałego (1866), zbudował pierwszy model lokomotywy elektrycznej (1879), elektryczną windę (1880) i tramwaj elektryczny (1884).

Od jego nazwiska pochodzi nazwa jednostki przewodności elektrycznej właściwej siemens.

Otto Adolf Ludwig INTZE
17 V 1843 - 28 XII 1904

+ +

Studia ukończył na Wydziale Budownictwa i Maszynoznawstwa Politechniki w Hannowerze w r. 1866.

Pracował początkowo w szkole budowlanej, a potem był inżynierem hydrologii w Hamburgu. W roku 1871 został profesorem konstrukcji budowlanej i wodnej w Technische Hochschule Aachen, gdzie pracował do końca życia. Był rektorem w latach 1895-1898.

Był specjalistą od budowy zbiorników gazu, wodnych wież ciśnień (typ Intze) i zapór wodnych. Od roku 1889 projektował i budował zapory wodne w Nadrenii, Westfalii, w Czechach i na Dolnym Śląsku (region nad Kwisą, Bobrem i Nysą Kłodzką).

Zaprojektował pierwszą na Dolnym Śląsku zaporę na Kwisie koło Leśnej. Na jesieni 1901 r. położono kamień węgielny pod zaporę

Dolinom ku ochronie, na przekór falom, ludziom na pożytek.

Friedrich Wilhelm von REDEN
23 III 1752 - 3 VI 1815

+ +

Studiował nauki przyrodnicze i górnicze w Getyndze, Halle i Hanowerze.

Od 1779 r. był dyrektorem Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu; wyższy tajny radca finansowy (1786 r.); minister przemysłu (od 1803 r.).

Kierował tworzeniem nowoczesnego górnictwa, hutnictwa żelaza i metali nieżelaznych. Jako pierwszy zastosował w kopalniach Śląska maszyny parowe, otworzył też na Śląsku szkołę górniczą.

Podczas wojny z Francją złożył przysięgę Napoleonowi, za co król pruski w 1807 r. zwolnił go z urzędu. Zmarł w 1815 r. w pałacu w Bukowcu k. Karpacza, gdzie został pochowany w parku.

Przystąpcie pielgrzymi do tego grobu,
w nim pochowany jest człowiek genialny,
który mimo swej wielkości był skromny
i każdy traktował go jak brata.

Georg Friedrich Bernhard RIEMANN
17 VII 1826 - 20 VI 1866

+ +

W 1846 roku rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie w Getyndze, a od r. 1847 studiował matematykę na Uniwersytecie w Berlinie. W roku 1851 otrzymał stopień doktora (promotor Gauss), habilitował się w roku 1854, został profesorem matematyki w 1859 r.

Autor prac z dziedziny równań różniczkowych cząstkowych i teorii funkcji (funkcja Riemanna), teorii całki (całka Riemanna), teorii szeregów trygonometrycznych. Jest twórczą wielowymiarowej geometrii metrycznej, zw. geometrią Riemanna (m.in. A. Einstein zastosował geometrię Riemanna w ogólnej teorii względności). Był członkiem Royal Society w Londynie i francuskiej Akademii Nauk.

Zmarł na gruźlicę w Selasce, nad jeziorem Maggiore we Włoszech.

Jego nazwiskiem nazwano krater na Księżycu (1964).

Johann Justus von LIEBIG
12 V 1803 - 18 IV 1873

+ +

Studiował farmację, a potem chemię za uniwersytecie w Bonn. W roku 1822 otrzymał doktorat z chemii i stypendium na studia w Paryżu (w laboratorium J.L. Gay-Lussaca).

Pracował na Uniwersytecie w Giessen (1824-1854) i na Uniwersytecie w Monachium (1852-1873). Tytuł profesora uzyskał w 1824 r. Otrzymał również tytuł barona.

Jako pierwszy wprowadził zajęcia laboratoryjne przy nauczaniu chemii. Opracował metody analizy elementarnej, przeprowadził syntezę wielu związków organicznych, sformułował teorię mineralną odżywiania się roślin. Był współtwórcą chemii fizjologicznej i rolniczej; autorem prawa minimum (prawa Liebiga). Autor obszernego podręcznika Die organische Chemie in ihrer Anwendung auf Agrikultur und Physiologie, 1840.

Na Księżycu jego nazwisko noszą krater (1935), stok (1964) i szczelina (1985).

Hermann Ludwig Ferdinand von HELMHOLTZ
31 VIII 1821 - 8 IX 1894

+ +

Studiował nauki medyczne w Akademii Wojskowej w Berlinie. Studia zakończył w 1843 r. i został chirurgiem. Od 1848 r. wykładał anatomię w Berlinie, a potem fizjologię i patologię w Królewcu. Od r. 1855 pracował w Bonn, a potem od r. 1858 w Heidelbergu.

W r. 1870 objął Katedrę Fizyki na Uniwersytecie w Berlinie. W latach 1877/78 był rektorem Uniwersytetu.

Lekarz, fizjolog, fizyk i filozof. Sformułował zasadę zachowania energii. Autor fundamentalnych prac z dziedziny akustyki muzycznej i fizjologii słuchu. W filozofii zajmował się zwłaszcza teorią poznania. Skonstruował oftalmoskop i lustro laryngologiczne.

Przyjęto go do Royal Society of London (1860 r.). W roku 1873 otrzymał Medal Copleya.

Jego nazwiskiem nazwano kratery na Księżycu (1935) i na Marsie (1973).

Alois RIEDLER
V 1850 - 25 X 1936

+ +

Studiował maszynoznawstwo w Technische Hochschule Graz (1866-71). Był asystentem w Brnie (od r. 1871), w Technische Hochschule Wien, od roku 1881 był profesorem Technische Hochschule Mnchen, a od 1884 r. profesorem w Aachen.

W 1888 r. został profesorem Katedry Maszynoznawstwa Technicznego Technische Hochschule Berlin-Charlottenburg, gdzie stworzył Laboratorium Maszynoznawstwa, a w r. 1907 Katedrę Techniki Pojazdów Mechanicznych oraz Laboratorium Techniki Pojazdów Spalinowych i Mechanicznych.

W roku 1909 był rektorem Technische Hochschule Berlin.

21 VI 1928 rektor i senat Technische Hochschule Breslau nadali mu tytuł honorowego Senatora w uznaniu zasług znakomitego wychowawcy inżyniera budowy maszyn.

Opracował Ryszard Czoch


Wracaj do Pryzmat 164