Pod koniec 1999 roku, głównie w środowisku poznańskim, rozpoczęto prace nad założeniami do programu rozwoju infrastruktury informatycznej polskiego środowiska naukowo-akademickiego na lata 2001-2005. W listopadzie 1999 roku ogłoszono projekt nowego programu "Polski Internet Optyczny - Zaawansowane Aplikacje, Usługi i Technologie dla Społeczeństwa Informacyjnego". Program ten - znany pod nazwą PIONIER - jest dostępny na serwerze KBN pod adresem http://www.kbn.gov.pl/analizy/pionier.
Zakłada on budowę nowej, zaawansowanej infrastruktury sieciowej w oparciu o technologię DWDM (ang. Dense Wavelenght Division Multiplexing). Urządzenia DWDM współpracują z tzw. ciemnymi światłowodami tworząc sieci optyczne, które umożliwiają przesyłanie informacji równoległymi kanałami o bardzo dużej łącznej przepustowości: od 10 Gb/s do 400 Gb/s na odległość rzędu 500 km. Kanały oferowane przez urządzenia DWDM mogą być wykorzystywane do przesyłania informacji z różnymi protokołami, np. ATM, Gigabit Ethernet, POS (Packet Over Sonet). Urządzenia takie oferuje firma Alcatel. Wiele firm produkujących urządzenia sieciowe wypuściło już na rynek urządzenia do współpracy z urządzeniami DWDM. Można chociażby wymienić przełączniki ATM firmy Fore Marconi (2,4 Gb/s), urządzenia realizujące protokół POS firmy Alcatel. Znacznie więcej firm oferuje przełączniki ethernetowe z portami gigabitowymi.
Program PIONIER był prezentowany na konferencji ISThmus 2000 (1113 kwiecień 2000) w Poznaniu, zorganizowanej w czasie targów Infosystem 2000.
Uczestnicy konferencji ISThmus 2000 i EUNIS 2000 (1314 kwiecień 2000) i targów Infosystem 2000 (1114 kwiecień 2000) mieli możliwość zapoznać się z konfiguracją testową Polskiego Internetu Optycznego (Polskiego Internetu 2). Korzystając z ciemnych włókien światłowodowych między Poznaniem a Wrocławiem, udostępnionych przez PKP, złożono 5 kanałów o łącznej przepustowości 12,5 Gb/s (5 2,5 Gb/s). Dla porównania dodajmy, że w ramach sieci POL34, Poznań z Wrocławiem jest połączony łączem o przepustowości 34 Mb/s (kanał SDH dzierżawiony od firmy Telenergo), czyli łączem o przepustowości o 3 rzędy mniejszym.
Konfigurację Polskiego Internetu Optycznego prezentowaną w kwietniu w Poznaniu pokazuje poniższy rysunek.
Prezentowane aplikacje to klaster obliczeniowy (metakomputer) zbudowany z polskich Komputerów Dużej Mocy i zdalny system archiwizacji zbudowany między innymi z urządzeń zainstalowanych w WCSS. Mimo zakończenia targów Infosystem 2000 eksperyment z Polskim Internetem Optycznym trwa - gigabitowe łącze Poznań-Wrocław ciągle działa. Do końca 2000 roku planuje się zbudowanie testowych łącz od Wrocławia przez Gliwice/Katowice do Krakowa. Dzięki prowadzonym eksperymentom, w przypadku gdy program PIONIER zostanie zatwierdzony i będzie finansowany przez KBN, uda się szybko zbudować Polski Internet 2.
Podobne rozwiązania można spotkać w Stanach Zjednoczonych Ameryki (sieć ABILENE z protokołem POS), w Kanadzie (sieć CA*net3 z protokołem ATM i GbEthernet) oraz w Niemczech i w Holandii. Unia Europejska zamierza zbudować, również w oparciu o technologie optyczne, nową transeuropejską sieć komputerową dla środowiska naukowo-akademickiego (sieć GEANT).
dr Józef Janyszek
